Het bewezen ongelijk van marktwerking in de zorg (november 2013)

 

Ervaringen van mensen uit de keiharde praktijk van alle dag...

 

Marktwerking veronderstelt:

A: Het kunnen nemen van ondernemersrisicoís, gericht op het bereiken van winst.

B: Het kunnen maken van zelfstandige keuzes in productie (wat betreft kwaliteit en

    kwantiteit).

C: Een zelfselectie van bedrijven die marktwaardig zijn, zodat per saldo die bedrijven

    die voorzien in een behoefte overblijven.

D: Een markt van vraag en aanbod.

 

Punt A:

Zorgverlening is een publieke taak: met gemeenschapsgeld wordt voorzien in de zorg

aan de meest kwetsbare burgers. Dat biedt geen ruimte voor het nemen van risicoís

gericht op winstmaximalisatie. Een kwetsbare afhankelijke burger mag geen speelbal

worden van winstbejag.

 

Punt B:

Gelukkig is de marktwerking in de zorg ook niet op bovenstaande manier geregeld: de

zorgaanbieders zijn met handen en voeten gebonden aan productie-afspraken met het

zorgkantoor, budgetten die eenzijdig worden vastgesteld en waarover vrijwel niet kan

worden onderhandeld. Daarnaast zijn de zorgaanbieders gebonden aan kwaliteitseisen.

Deze zijn enerzijds absoluut noodzakelijk zijn waar het gaat om professioneel protocol-

lair handelen. Maar anderzijds worden deze ingegeven door een veronderstelling dat

kwaliteitsindicatoren een klimaat van marktwerking zouden creŽren. In werkelijkheid

leiden deze tot nieuwe bureaucratie en niet tot de zelfreinigende werking die zou

passen bij echte marktwerking.

 

Punt C:

Zorgbehoeftige burgers zijn gebaat bij kwalitatief goede en betrouwbare zorgaan-

bieders in de buurt. Zij hebben geen behoefte om te shoppen en te kiezen voor de

beste zorgaanbieder. Zorgaanbieders horen te voldoen aan kwaliteitseisen en te voor-

zien in een behoefte. Goed toezicht van de Inspectie zou hierin moeten voorzien, in

combinatie met een vorm van in de gemeenschap gewortelde besturing. Terug naar

het vroegere model van stichtings- of verenigingsbesturen, waarin burgers uit de

locale gemeenschap, tezamen met de Inspectie, vorm geven aan een op maat toege-

sneden vorm van kwalitatief goed zorgaanbod.

 

Punt D:

Bovenstaande punten illustreren dat er geen werkelijke markt van vraag en aanbod is.

De uitwassen van de marktwerking krijgen vorm: een handjevol (top) bestuurders met

onevenredig hoge salarissen, bepalen hoe organisaties vorm krijgen. Daarbij niet geÔn-

spireerd door de beste zorg voor de meest kwetsbare burger, maar door de eigen

carriŤre mogelijkheden. Er is geen sprake meer van verbinding tussen praktijk en

bestuur en het leidt tot een situatie waar niemand meer persoonlijke verantwoordelijk-

heid draagt. Behalve dan die individuele medewerker in de zorg, die de dagelijkse

verantwoordelijkheid krijgt om cruciale beslissingen te nemen in de zorg voor de kwets-

bare burger. En die individuele medewerker is vaak laag opgeleid, slecht beloond, heeft

slechte werktijden en bovenal, bij onvoldoende functioneren geen gouden handdruk

meekrijgt of volkdoende kansen op weer een nieuwe baan in het bestuurlijk netwerk.

 


 

* En verder...

 

Op 17 januari 2013 gaf ex minister Ab klink toe in "Vrij Nederland", dat hij en zijn

ambtenaren zich indertijd hebben verkeken op de effecten van de marktwerking !

Als ziekenhuizen en artsen per verrichting betaald gaan worden ? Kun je per

definitie niet uitsluiten dat ze (onnodig) gaan produceren. Zeker als ziekenhuizen in

financiŽle problemen zitten cq dreigen te komen is de kans daarop levensgroot

aanwezig.   De financiŽle prikkels in dit marktsysteem leiden dus makkelijk tot een

overdaad aan onnodige behandelingen.

 

* We kunnen nog veel en veel meer noemen.  Maar we waren eigenlijk niet van plan om

   hier een "Winkler Prins" Encyclopedie neer te schrijven.